Franjes op een Berber rug zijn geen decoratie die is aangenaaid, het zijn de kettingdraden van het weefsel zelf die aan de korte zijden doorlopen. Bij een handgeknoopt Berber vloerkleed hoort dat er bijna altijd bij, het is een gevolg van de knooptechniek, geen los ontwerpelement.
Zoek je juist een kleed zonder dat kenmerk? Dat bestaat ook, en het verschil staat in Vloerkleden zonder franjes.
Franje in feiten
| Characteristic | Waarde |
|---|---|
| Wat het is | Verlengstuk van de kettingdraad |
| Ontstaan | Door het weefproces, niet achteraf aangezet |
| Plek | Korte zijden van het kleed |
| Function | Houdt het weefsel van het kleed bij elkaar |
| Maintenance | Licht uitkammen, niet fel borstelen |
Franje is functioneel, geen decoratie
Franje is het onderdeel van het weefsel dat blijft zitten wanneer de kettingdraden aan de korte zijden niet worden afgeknipt. Bij het knopen van een Berber vloerkleed lopen die kettingdraden, de verticale draden waar de knopen omheen worden gelegd, langs de volledige lengte van het kleed.
Omdat het om dezelfde draden gaat die het hele weefsel bij elkaar houden, is de franje functioneel, niet decoratief.
Drie feiten die dat onderscheid onderbouwen:
- De franje bestaat uit dezelfde wol als de kettingdraad in het kleed zelf.
- Zonder franje zou de rand van het weefsel losraken.
- De lengte en dikte van de franje volgen uit de knooptechniek, niet uit een apart ontwerpproces.
Waar je op let bij de franje
Een franje die vast zit aan het weefsel en niet loskomt bij lichte druk, is een teken van degelijk knoopwerk. Lichte kleurverschillen tussen de franje en de rest van het kleed zijn normaal bij natuurlijke wol en geen kwaliteitsprobleem.
Een gelijkmatige lengte over de hele breedte oogt verzorgd, maar is geen garantie voor de kwaliteit van het knoopwerk zelf.
Vier controlepunten voor de franje:
- Zit de franje vast aan het weefsel, of komt hij los bij een lichte trek?
- Loopt de kleur van de franje natuurlijk door vanuit de rand van het kleed?
- Is de lengte redelijk gelijkmatig over de volledige breedte?
- Past de weeftechniek (Handgeknoopt) bij een kleed met franje als kettingdraad?
Deze vier laten zien hoe de franje in de praktijk oogt:
- Houda: de franje sluit hier direct aan op het abstracte patroon, in dezelfde natuurlijke wolkleur als de rand van het kleed.
- Kenza: bij dit kleed valt de franje rustig tegen het stippenpatroon af, zonder dat kleur of lengte afleidt van het motief.
- Hicham: op de witte ondergrond is goed te zien hoe de franje in dezelfde kleur doorloopt als het tribale patroon erboven.
- Fouad: ook hier bevestigt de gelijkmatige franje langs de korte zijde dat het om hetzelfde weefsel gaat, niet om een los aangezette rand.
Onderhoud van de franje
Kam de franje bij het reinigen het beste licht uit met de vingers of een zachte borstel, in plaats van fel te stofzuigen vlak op de franje zelf. Dat voorkomt dat de kettingdraden gaan pluizen of los raken van het weefsel.
Bij een plat geweven kleed, zoals een Kelim, werkt onderhoud net iets anders omdat er geen pool tussenzit die stof vasthoudt; dat verschil staat uitgelegd in Berber of Kelim.
Frequently Asked Questions
Ja, bij een handgeknoopt kleed zijn de franjes de kettingdraden die aan de korte zijden doorlopen. Ze zijn niet los aangenaaid.
Dat kan, maar dan verlies je een deel van de kettingdraden die het weefsel aan die zijde bij elkaar houden. Voor het behoud van het kleed is dat af te raden.
Een plat geweven kleed zoals een Kelim kan met of zonder zichtbare franje worden afgewerkt, en sommige kleden worden bewust zonder franje afgewerkt voor een strakkere rand.
De franje ligt aan de rand en krijgt daardoor eerder te maken met wrijving dan het midden van het kleed. Regelmatig licht uitkammen in plaats van trekken beperkt slijtage.
